Andere objecten

Toetsster voor het toetsen van vijf goudgehaltes: 8, 10, 12, 14 en 18 karaat collectie W
Vijf toetsnaalden voor goud collectie W
Zeven draaibaar aan elkaar geklonken toetsnaalden voor zilver met als eenheid de penning particuliere collectie
Insculpatieplaat met de jaarletter G van 1891 / N 94 95 / JR+ collectie W
Insculpatieplaat met de jaarletter P van 1899 / K 172 173 / VT+ collectie W
Insculpatieplaat met de jaarletter S van 1902 / Q 135 collectie W
Muntzak met 1000 centen, ’s Rijks Munt te Utrecht particuliere collectie
Muntrol met 50 centen van de Rabobank particuliere collectie
Muntbakje voor het vullen van muntzakken collectie W
Ambassadeurskoffer met label, collectie W
Slagstempels van De Nederlandsche Bank te Amsterdam
Drie lakzegels van de directie van De Nederlandsche Bank
Zegel van het Kantoor van Incasseering van De Nederlandsche Bank
Zegel van het Kantoor Heerengracht van De Nederlandsche Bank te Amsterdam
Plombeertang met de monogrammen van De Nederlandsche Bank en de Kassier-Generaal
Bronzen brandkasten-embleem van de firma Lips uit Dordrecht
Bronzen penning 26-09-1936; Op het verlaten van de gouden standaard collectie W
Gewichtvork H (oud model) collectie W
Gewichtvork H (nieuw model) collectie W
Muntzeven om muntgeld mee te sorteren particuliere collectie
Jaarpenning 2007 van de Stichting Vrienden van het Geldmuseum collectie W
Vier zakjes en een sleutelhanger met versnipperde bankbiljetten van De Nederlandsche Bank collectie W
Gewichtenplaatje van porselein; J.C.Th. Marius te Utrecht collectie W
Milligramenveloppe van de Haagsche Balansen- en Gewichtenfabriek te ’s-Gravenhage collectie W
Milligramenveloppe van de Haagsche Balansen- en Gewichtenfabriek te ’s-Gravenhage collectie W

Vijf toetsnaalden voor goud collectie W

Object
Vijf toetsnaalden voor goud, gemerkt met verschillende gehalteaanduidingen
Vier toetsnaalden zijn uit messing en één toetsnaald is uit roodkoper vervaardigd
In feite zijn het messing staafjes c.q. één roodkoperen staafje waaraan stukjes goud van verschillend, nauwkeurig bekend, gehalte zijn gesoldeerd
Ze zijn afkomstig uit het in 1986 opgeheven Kantoor van Waarborg te Utrecht
Gebruik van het object
De toetsnaalden werden gebruikt bij het toetsten van gouden objecten, met andere woorden bij het bepalen van het goudgehalte van een object
Opschriften
Toetsnaald 750 D 3/4 W
Het opschrift 750 D 3/4 W
De aanduiding 750 D 3/4 W staat voor 750 duizendste 3/4 wit, hetgeen betekent dat de legering voor 750 duizendste deel uit puur goud bestaat
Een goudgehalte van 750 duizendste wordt ook aangeduid als een gehalte van 18 karaat
De bijzet, het bijgevoegde materiaal anders dan zuiver goud, van in dit geval het 250 duizendste deel bestaat voor 3/4 uit wit metaal (= zilver of een ander wit metaal) en voor 1/4 deel uit koper

Een dergelijke verfijning van de bijzet vond vermoedelijk pas na 1800 plaats, pas toen werd er met verschillende bijzetten gewerkt, daarvoor was de bijzet altijd hetzelfde

De hoofdletter U staat niet voor het Kantoor van Waarborg Utrecht, immers de hoofdletter U komt in de lijst van Kantoren van Waarborg niet voor, het Kantoor van Waarborg te Utrecht kende de hoofdletter B
Vermoedelijk staat de hoofdletter U voor de Munt te Utrecht

Het merk boven de letter U, de gekalligrafeerde letter G in een ovaal stempelveld, is het merk van de essayeur Henri Frédéric Joseph Güppertz
Hij was tussen 1897 en 1911, eerst in Groningen en later in ’s Hertogenbosch, als essayeur werkzaam
Het vermoeden bestaat dat de toetsnaald door H.F.J. Güppertz in Groningen is aangekocht
In 1908 en in 1910 woonde hij in ’s-Hertogenbosch op het adres Hinthamerstraat 216, in het pand dat ook bekend is onder de naam “De blauwe (groene) Hand”

Het merk met de naar links zwemmende vis in een ovaal stempelveld, op de overgang van het roodkoper naar het goud, is het is het keurmerk van de muntmeester van de Munt te Utrecht c.q. het muntmeesterteken van
Dr. J.W.A. van Hengel
Hij was de eerste muntmeester onder koningin Juliana en bekleedde die functie van 1945-1969

Het merk van muntmeester Dr. J.W.A. van Hengel op deze toetsnaald is als volgt te verklaren
Er bestonden namelijk twee soorten toetsnaalden;
a. Speciaal door de Munt te Utrecht vervaardigde toetsnaalden, de Munt was de toezichthouder van alle Kantoren van Waarborg
b. Door de Waarborg vervaardigde toetsnaalden, die komen het meest voor

De toetsnaald stamt, vanwege het essayeurmerk van H.F.J. Güppertz, uit de periode 1897-1911
Hoe is te verklaren dat daarop het muntmeesterteken (de vis) van Dr. J.W.A. van Hengel, die werkzaam was gedurende de periode 1945-1969, en de letter U van de Munt te Utrecht zijn aangebracht?
Vermoedelijk is het goud in de periode 1945-1969 door de Munt te Utrecht vervangen
Is dat er wellicht ook de oorzaak van dat de toetsnaald erg kort is?

De lengte van de toetsnaald is 80 mm

Toetsnaald 748 M
De aanduiding 748 M staat voor 748 duizendste, hetgeen betekent dat de legering voor 748 duizendste deel uit puur goud bestaat
Een goudgehalte van 748 duizendste is een iets lager gehalte dan 750 duizendste ofwel 18 karaat
De letter M staat voor goud middenkleur

De hoofdletter U staat niet voor het Kantoor van Waarborg Utrecht, immers de hoofdletter U komt in de lijst van Kantoren van Waarborg niet voor, het Kantoor van Waarborg te Utrecht kende de hoofdletter B
Vermoedelijk staat de hoofdletter U voor de Munt te Utrecht

De lengte van de toetsnaald is 104 mm

Toetsnaald 582
De aanduiding 582 staat voor 582 duizendste, hetgeen betekent dat de legering voor 582 duizendste deel uit puur goud bestaat
Een goudgehalte van 582 duizendste is een iets lager gehalte dan 585 duizendste ofwel 14 karaat

De lengte van de toetsnaald is 102 mm

Toetsnaald 383
De aanduiding 383 staat voor 383 duizendste, hetgeen betekent dat de legering voor 383 duizendste deel uit puur goud bestaat
Een goudgehalte van 383 duizendste is een iets hoger gehalte dan 333 duizendste ofwel 8 karaat

De lengte van de toetsnaald is 93 mm

Toetsnaald 333 M
De aanduiding 333 M staat voor 333 duizendste, hetgeen betekent dat de legering voor 333 duizendste deel uit puur goud bestaat
Een goudgehalte van 333 duizendste wordt ook aangeduid als een gehalte van 8 karaat
De letter M staat voor goud middenkleur

De lengte van de toetsnaald is 92 mm
IJkmerken
n.v.t.
Bijzonderheden
De geschatte massa van het in de uiteinden van de toetsnaalden verwerkte goud is 7-9 gram
Inventarisnummer
n.v.t. / Collectie W
Foto's
Webmuseum goudenzilverweging.nl