Andere onderwerpen

Goud
Goud en geld; transport en opslag
In 2016 maakt DNB plannen voor “Uitplaatsing van het waardegebied”
De Koninklijke Nederlandse Munt N.V. niet meer Nederlands!
Zilver
Goud en zilver 1; het toetsen
Goud en zilver 2; het keuren, de Waarborgwet 1986
Goud en zilver 3; de geschiedenis van de Waarborg en de Waarborgwet
Goud en zilver 4; het belang van goud en zilver in het handelsverkeer
Edelstenen
Edelstenen; diamant
Parels
Literatuur over goud- en zilverweging in Nederland d.d. 22-05-2018
Archimedes en goud- en zilverweging
Overzicht ijk- en justeermeesters-generaal van het Troois gewicht in de Nederlanden
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Lenaert van de(r) Gheere (III)
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Lenard of Lenaert van de(r) Gheere (IV)
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Gerrit G(h)eens of Gérard Guens (II)
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Roelof Woutersz van der Schure
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Johannes Andries Groengraft
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Abraham Groengraft
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Jacob l’Admiral
Instructie voor Jacob l’Admiral d.d. 1 mei 1750
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Pieter Jacob le Cointe
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Stephanus Gerardus Nagel
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Theodorus Antonius Nagel
De jaarletters van de ijk- en justeermeesters-generaal in de Noordelijke Nederlanden
Ordonnantie op ’t Troys of Swaer Gewichte Groningen 1701 collectie W
Troois gewicht 1; het ontstaan, de oorsprong, van het Frans en het Hollands Troois gewicht
Troois gewicht 2; de ontwikkeling van het Hollands Troois, het Keuls en het Brabants gewicht in Amsterdam
Troois gewicht 3; de ontwikkeling van het Hollands Troois gewicht in de Nederlanden
Troois gewicht 4; de Trooise gewichten
Troois gewicht 4a; Waarom zou men azen snoeien?
Troois gewicht 5; het gebruik van Trooise gewichten tijdens de Franse overheersing (1810-1813)
Troois gewicht 6; het Groot Pijlgewicht; de Franse dormant
Troois gewicht 7; de oude Hollandse dormant van 4 mark uit 1510
Troois gewicht 7a; Welke Nederlandse dormant werd in 1529 met het Groot Pijlgewicht geverifieerd?
De Nederlandse ijkmerken vanaf 1820-heden
Hoofdzaken wet- en regelgeving 1820-1870
Metriek gewicht 1; Wet 21-08-1816 S34, het metrieke stelsel
Metriek gewicht 2; Besluit 29-03-1817 S15, vaststelling van benamingen
Metriek gewicht 3; Besluit 30-11-1817 S31, toepassing wet 21-08-1816 op het medicinaal gewicht
Metriek gewicht 3a; Besluit 21-10-1819 S52; regeling medicinaal gewicht
Metriek gewicht 4; Besluit 06-03-1819 S8, invoering van het metrieke stelsel
Metriek gewicht 5; Besluit 08-06-1819 S37, gedaante, stof en samenstelling gewichten
Metriek gewicht 6; Besluit 28-09-1819 S49, eerste uitgifte, verificatie en ijking gewichten
Metriek gewicht 7; Besluit 18-12-1819 S58, invoering nieuwe gewichten
Metriek gewicht 8; Besluit 08-11-1820 S24, tijdstip verplicht gebruik nieuwe gewichten
Metriek gewicht 9; Besluit 20-12-1821 S24, instructie ijkers m.b.t. goud- en zilverweging
Metriek gewicht 10; Besluit 18-12-1822 S52, verbod afgeschafte gewichten
Metriek gewicht 11; Besluit 16-08-1823 S32, benamingen in officiële stukken
Metriek gewicht 12; Besluit 03-04-1826 S16, verdere invoering van het eenvormig stelsel van maten en gewichten
Metriek gewicht 13; Besluit 30-03-1827 S13, nadere bepalingen op de jaarlijkse herijk
Metriek gewicht 14; Besluit 02-04-1829 S6, tegengaan misbruiken betreffende nieuwe gewichten
Metriek gewicht 15; Besluit 26-01-1839 S3, nieuwe indeling ressorten arrondissementsijkers
Metriek gewicht 16; Besluit 12-04-1839 S13, over de nieuwe standaarden
Metriek gewicht 17; Besluit 11-12-1842 S25, op 01-01-1843 vervallen Belgische wetten in Limburg
Metriek gewicht 18; Besluit 30-08-1843 S11, over de examens van de arrondissementsijkers
Metriek gewicht 19; Aanwijzing arresten van de Hoge Raad
Dispositie van 30-01-1823 over het gebruik van de nieuwe gewichten in de goud- en zilverhandel collectie W
Hoofdzaken wet- en regelgeving 1870-1912
Metriek gewicht 20a; Wet 07-04-1869 S57, H I. Van maten, gewichten enz., art. 1-13
Metriek gewicht 20b; Wet 07-04-1869 S57, H II. Van de ijk, art. 14-21
Metriek gewicht 20c; Wet 07-04-1869 S57, H III. Van het toezicht, art. 22-27
Metriek gewicht 20d; Wet 07-04-1869 S57, Hoofdstuk IV. Strafbepalingen, art. 28-36
Metriek gewicht 20e; Wet 07-04-1869 S57, Hoofdstuk V. Overgangsbepalingen, art. 37-44
Metriek gewicht 20f; Besluit 09-11-1869 S167, over de ijkmerken
Metriek gewicht 20g; Besluit 18-11-1870 S178, IJkwet 1869 S57 is van toepassing op medicinale gewichten
Hoofdzaken wet- en regelgeving 1912-1919
Hoofdzaken wet- en regelgeving 1919-1941
Hoofdzaken wet- en regelgeving 1941-heden
Hoofdzaken wet- en regelgeving 1941-1949
Hoofdzaken wet- en regelgeving 1949-heden
Het verschil tussen massa en gewicht
De oorsprong van het karaat; de Ceratoniazaden
Het verschil tussen de bankgulden van de Amsterdamse Wisselbank en de courante gulden
De gouden, zilveren en de dubbele standaard
De gouden, zilveren en dubbele standaard in Nederland; 1816-1936
Het systeem van Bretton Woods (1944)
De eerste goudzending die in de oorlogsjaren1914-1918 vanuit Engeland door DNB werd ingevoerd
De gelijkarmige balans en haar benamingen
Paulus Dorsman; meester balansenmaker
De Generaliteits- of Statenleeuw in de Hollandse tuin op de balans van Paulus Dorsman uit 1742
De ijk van weegwerktuigen in Nederland
Het schoonmaken van ijzeren balansen
Het verantwoord schoonmaken van bronzen en messing gewichten
Het einde van de productie van messing gewichten in Nederland

In 2016 maakt DNB plannen voor “Uitplaatsing van het waardegebied”

In de kelderkluizen van het kantoorgebouw van De Nederlandsche Bank (DNB) aan het Frederiksplein te Amsterdam lag vóór 2014 ongeveer 66,5 ton van de goudvoorraad van de Nederlandse Staat opgeslagen. Dat was toen iets meer dan 10% van de in totaal 612 ton Nederlands goud. In 2016 heeft die 612 ton goud, tegen een goudprijs van
€ 36111,11 per kilogram, een berekende waarde van € 22,1 miljard.  


In 2014 werd er 122,5 ton goud uit New York teruggehaald naar Amsterdam. Het kabinet achtte het veiliger om het Nederlandse goud gedurende een financiële crisis binnen handbereik te hebben. Als officiële reden voor de verplaatsing van de 122,5 ton goud gaf DNB op dat het een evenwichtiger spreiding van de goudvoorraad betrof. Het feit dat DNB goud terughaalde was op zich echter voer voor speculatie. Zou DNB misschien vooruitlopen op een nieuwe crisis en meer weten dan de burgers? Of was het misschien een kostenafweging omdat het duurder werd om goud in de VS op te slaan?
Er waren echter ook geruchten dat het niet duidelijk was hoeveel goud Nederland eigenlijk bezat, dat de boekhouding en de controle niet klopten en dat de Amerikanen goud hadden achtergehouden. Er werden zelfs Kamervragen gesteld en minister Dijsselbloem van Financiën werd gevraagd of we de goudstaven niet beter zelf zouden kunnen tellen.

Hoewel goud, in tegenstelling tot vroeger, eigenlijk geen enkele rol meer speelt met betrekking tot de waarde van de euro, het betalingsverkeer of de kredietverlening ligt er nu, in 2016, zo’n 189 ton van het Nederlandse goud in Amsterdam opgeslagen. Het goud fungeert voor Nederland vooral als een buffer en als belegging. De rest van de goudvoorraad ligt, om veiligheidsredenen en vanwege risicospreiding, in de kluizen van de centrale banken in New York, Ottawa en Londen.

Behalve goud bewaart en bewaakt DNB ook nieuwe en oude eurobankbiljetten. De nieuwe biljetten zijn bankbiljetten die nog in omloop gebracht gaan worden. Er moeten namelijk regelmatig nieuwe bankbiljetten worden gedrukt om beschadigde of versleten biljetten die uit de omloop zijn gehaald te vervangen en/of om te kunnen voldoen aan de verhoogde vraag naar contant geld.
De oude eurobankbiljetten zijn door de diverse banken geretourneerde biljetten. Bankbiljetten gaan immers niet eeuwig mee, ze kunnen zoekraken, ze verslijten en worden aan beschadiging blootgesteld. Versleten en beschadigde bankbiljetten moeten daarom door DNB geïdentificeerd en op echtheid c.q. kwaliteit gecontroleerd, en indien nodig vervangen worden.

DNB gaat onderzoeken of het mogelijk is de voorraad goud en geld niet meer in de kelderkluizen van het kantoorgebouw aan het Frederiksplein maar buiten de stad op te slaan.  Het besluit over de, zoals men dat in het jargon noemt “Uitplaatsing van het waardegebied”, zal volgens een woordvoerder van DNB in 2016 worden genomen. De eventuele verhuizing kan dan in 2020 gerealiseerd zijn. Waar het goud en geld naartoe zouden moeten, is nog niet bekend. In New York ligt het goud in een aardbevingsbestendige kluis, vijf verdiepingen onder de grond. Zo'n plek zou in Nederland nog gebouwd moeten worden.

Van oudsher bewaren banken, en dus ook de centrale bank, de geld- en goudvoorraad in het bankgebouw waar ook klanten komen. Door de gigantische voorraad goud en geld bij DNB is het kantoorgebouw zeer zwaar beveiligd.
Voor medewerkers, maar vooral voor bezoekers, is het steeds erg moeilijk om toegang tot het kantoorgebouw te krijgen. De toegangscontrole is streng; met paspoortcontrole, pasjes, scanners voor tassen, jassen en personen,  beveiligingssluizen, hekken en veel in het bankgebouw aanwezige gewapende beveiligers en marechaussee. 

Noot
Een beveiligingssluis is een beveiligingsinrichting waarbij een doorgangsruimte wordt afgesloten door twee of meer deuren c.q. hekken waarvan er steeds maar één geopend kan worden of open kan staan. Deuren of hekken in een beveiligingssluis kunnen dus nooit tegelijk geopend worden of open staan.
Beveiligingssluizen worden onder meer toegepast in justitiële inrichtingen en banken. Met name kluizen zijn vaak voorzien van een sluissysteem. De toegangsdeuren of –hekken van sommige beveiligingssluizen kunnen door de passant zelf worden bediend; met een sleutel, een toegangscode of een elektronische sleutelkaart. De meeste beveiligingssluizen worden echter bediend door personeel in een andere ruimte, dit om een snelle ontvluchting door middel van gijzeling van een personeelslid te voorkomen.


De reden waarom DNB “Uitplaatsing van het waardegebied” overweegt is niet een gebrek aan veiligheid, maar de renovatie van c.q. het uitvoeren van groot onderhoud aan het uit 1968 daterende gebouw. Bovendien vraagt de bank zich af of een kluis nog wel past in een modern kantoorgebouw midden in de stad. De bank wil weliswaar een open en transparant kantoorgebouw zijn, maar de aanwezigheid van de goud- en geldkluizen stelt hoge eisen aan onder meer het gebouw en aan de beveiliging voor zowel medewerkers als bezoekers. Ook is regelmatig waardetransport in het centrum van Amsterdam niet alleen complex maar tevens erg belastend voor de omgeving. Voor DNB reden om erover na te denken de 189 ton aan Nederlands goud en het cash geld elders op te slaan.  Over de hoeveelheid cash doet DNB overigens geen uitspraken, die hoeveelheid varieert ook………………

Foto’s: Gerard Warburg  /  Webmuseum goudenzilverweging.nl