Andere objecten

Toetsster voor het toetsen van vijf goudgehaltes: 8, 10, 12, 14 en 18 karaat collectie W
Vijf toetsnaalden voor goud collectie W
Zeven draaibaar aan elkaar geklonken toetsnaalden voor zilver met als eenheid de penning particuliere collectie
Insculpatieplaat met de jaarletter G van 1891 / N 94 95 / JR+ collectie W
Insculpatieplaat met de jaarletter P van 1899 / K 172 173 / VT+ collectie W
Insculpatieplaat met de jaarletter S van 1902 / Q 135 collectie W
Muntzak met 1000 centen, ’s Rijks Munt te Utrecht particuliere collectie
Muntrol met 50 centen van de Rabobank particuliere collectie
Muntbakje voor het vullen van muntzakken collectie W
Ambassadeurskoffer met label, collectie W
Slagstempels van De Nederlandsche Bank te Amsterdam
Drie lakzegels van de directie van De Nederlandsche Bank
Zegel van het Kantoor van Incasseering van De Nederlandsche Bank
Zegel van het Kantoor Heerengracht van De Nederlandsche Bank te Amsterdam
Plombeertang met de monogrammen van De Nederlandsche Bank en de Kassier-Generaal
Bronzen brandkasten-embleem van de firma Lips uit Dordrecht
Bronzen penning 26-09-1936; Op het verlaten van de gouden standaard collectie W
Gewichtvork H (oud model) collectie W
Gewichtvork H (nieuw model) collectie W
Muntzeven om muntgeld mee te sorteren particuliere collectie
Jaarpenning 2007 van de Stichting Vrienden van het Geldmuseum collectie W
Vier zakjes en een sleutelhanger met versnipperde bankbiljetten van De Nederlandsche Bank collectie W
Gewichtenplaatje van porselein; J.C.Th. Marius te Utrecht collectie W
Milligramenveloppe van de Haagsche Balansen- en Gewichtenfabriek te ’s-Gravenhage collectie W
Milligramenveloppe van de Haagsche Balansen- en Gewichtenfabriek te ’s-Gravenhage collectie W

Gewichtenplaatje van porselein; J.C.Th. Marius te Utrecht collectie W

Object
Gewichtenplaatje van porselein; J.C.Th. Marius te Utrecht
Omschrijving
Volgens de beschrijving uit de catalogus van de firma Marius werd een dergelijk gewichtenplaatje in de balans geplaatst en werden de gewichten, de onderdelen van het gram, in de overeenkomstige vakjes gelegd
Bij een weging las men de massa niet af door de massawaarden van de op de balansschaal gelegde milligrammen samen te tellen, maar telde men de in het gewichtenplaatje zichtbaar geworden cijfers bij elkaar op
Die werkwijze vergemakkelijkte en bespoedigde het werken aanmerkelijk
In de catalogus c.q. prijscourant uit circa 1908 wordt een dergelijk gewichtenplaatje, artikel 6091, vermeld voor de prijs van ƒ 1.10
Bijzonderheden
Ook andere fabrikanten leverden dergelijke gewichtenplaatjes, zo bezit het Weegschaalmuseum in Naarden een gewichtenplaatje van J.B. Delius & Co te Amsterdam en heeft Museum Boerhaave in Leiden een exemplaar van Instrumenthandel G.B. Salm te Amsterdam in haar collectie

De firma Marius Utrecht
In 1866 opende apothekerzoon J.C.Th. Marius in Arnhem een “Magazijn van Chemische en Pharmaceutische Apparaten ten dienste van Hogere Burgerscholen, Apothekers, Chemisten en Pharmaceuten”
Enkele jaren later richtte hij samen met H.A. van Rossum, in Rotterdam, de firma Marius & Van Rossum op
Om onbekende redenen trok hij zich daar na drie jaar uit terug
Vervolgens verhuisde Marius van Rotterdam naar Utrecht, waar hij in 1881 een handel in wetenschappelijke instrumenten en apothekersbenodigdheden begon
In 1883 was zijn specialiteit het inrichting van apotheken, chemisch-farmaceutische en fysische laboratoria
De firma Marius betrok veel van zijn producten van Duitse fabrikanten
Na verloop van tijd ging de firma Marius, overigens net als de firma Kipp in Delft, naast de handelsactiviteiten, ook zelf instrumenten vervaardigen
Sinds 1894 beschikte Marius in Utrecht, voor onder meer kleine reparaties, over een kleine werkplaats met een glasblazerij en -slijperij
Voor de meeste handelsfirma’s was dit glaswerk echter bijzaak
Omstreeks de eeuwwisseling veranderde de bedrijfsnaam in N.V. Fabriek en Magazijn van Wetenschappelijke Instrumenten voorheen J.C.Th. Marius te Utrecht

De firma Kipp Delft
De firma Kipp betrok veel van zijn producten van Duitse fabrikanten, maar ging na verloop van tijd, naast de handelsactiviteiten, ook zelf instrumenten vervaardigen
Kipp beschikte in Delft, voor onder meer kleine reparaties, over een kleine werkplaats met een glasblazerij
Ook voor de firma Kipp was dit glaswerk bijzaak

De firma J.B. Delius & Co Amsterdam
Hoewel glaswerk voor de meeste handelsfirma’s bijzaak was, gold dat niet voor de firma J.B. Delius & Co te Amsterdam, een leverancier van medicijnglas
In 1851 openden de eigenaren een “Magazijn in Chemische en Pharmaceutische Apparaten en Utensiliën”
Delius & Co richtte zich vooral op apothekers en adverteerde zodoende regelmatig in het Pharmaceutisch Weekblad
Daarnaast verspreidde Delius & Co productcatalogi met een breed assortiment

De firma G.B. Salm Amsterdam
De heer Gerlof Bartholomeüs Salm was er aan het eind van de 19e eeuw van overtuigd dat het wetenschappelijk onderzoek in de 20e eeuw explosief zou groeien
Hij richtte daarom in 1898 een firma in laboratoriumapparatuur op; de Instrumenthandel G.B. Salm te Amsterdam
Op 01-10-1898 opende G.B. Salm een magazijn van wetenschappelijke instrumenten in een pand aan de Reguliersbreestraat 31 te Amsterdam
In hetzelfde gebouw was op de begane grond één van de eerste winkels van Vroom & Dreesman gevestigd, toen bekend onder de naam “Magazijn De Zon”
Al spoedig bleek dat de heer Salm zich niet had vergist in de toename van wetenschappelijk onderzoek
Zijn moderne opvattingen over wat wij nu marketing, planning en klantenservice noemen, hadden tot resultaat dat zijn magazijn steeds groter werd en een steeds grotere naamsbekendheid verwierf in de laboratoriumwereld
De ruimte was daarom al gauw te klein en het personeelsbestand moest worden uitgebreid
In 1910 werd besloten te verhuizen naar een groter pand aan de Keizersgracht 642-644 te Amsterdam
Op 21 oktober 1920 overleed de heer G.B. Salm op de leeftijd van 55 jaar
In 1931 deelde directeur Ankersmit van de firma Kipp te Delft mee dat de handelsafdeling van het bedrijf steeds meer verlies leed en hij stelde de firma Salm voor om de firma Kipp over te nemen
De onderhandelingen leidden in 1932 tot een samengaan onder de naam Vereenigde Instrumenthandel G.B. Salm & P.J. Kipp en Zonen N.V., een bedrijf dat veel later zou overgaan in de huidige Verenigde Instrumenthandel Salm en Kipp B.V.

In 1958 werd, samen met de firma’s Beun - De Ronde en Marius, de Coöperatieve Vereniging Centraal Magazijn voor kleine artikelen opgericht

Hoe fraai de historische panden aan de Keizersgracht ook waren, de parkeerproblemen en de moeilijkheden bij het laden en lossen dwongen Salm en Kipp ertoe in 1972 nogmaals te verhuizen
Ditmaal naar de Merwedeweg 5 in Breukelen, waar het bedrijf nu, in 2016, nog steeds is gevestigd

Het hedendaagse Salm en Kipp B.V. is een onafhankelijke Nederlandse leverancier van laboratoriumapparatuur uit landen in Europa, Noord-Amerika en Azië
Haar afzetmarkt bestaat uit ziekenhuizen, universiteiten, industrieën en onderzoeksinstituten

Dit zijn slechts vier voorbeelden van een grote groep handelsfirma’s
Over het algemeen traden zij op als agent voor één of meer buitenlandse fabrikanten
Nederland was, met haar koloniën, voor de buitenlandse bedrijven een interessante afzetmarkt
Aan de hand van de bewaard gebleven prijscouranten en catalogi moeten we concluderen, dat de grote fabrikanten van glazen instrumenten en laboratoriumglaswerk hoofdzakelijk in Jena, Thüringen en Bohemen gevestigd waren
Het laboratoriumporselein was in Nederland grotendeels afkomstig van de Königliche Porzellan Manufaktur te Berlijn
Nederland telde voor zover bekend vóór 1940 slechts één bedrijf dat laboratoriumporselein vervaardigde
Inventarisnummer
n.v.t.
Foto's
Webmuseum goudenzilverweging.nl / Rio Holtman SAM 6913 (gewichtenplaatje J.B. Delius & Co Amsterdam) / Museum Boerhaave te Leiden, inventarisnummer V25258 (gewichtenplaatje G.B. Salm Amsterdam)