Andere onderwerpen

Goud
Goud en geld; transport en opslag
In 2016 maakt DNB plannen voor “Uitplaatsing van het waardegebied”
De Koninklijke Nederlandse Munt N.V. niet meer Nederlands!
Zilver
Goud en zilver 1; het toetsen
Goud en zilver 2; het keuren, de Waarborgwet 1986
Goud en zilver 3; de geschiedenis van de Waarborg en de Waarborgwet
Goud en zilver 4; het belang van goud en zilver in het handelsverkeer
Edelstenen
Edelstenen; diamant
Parels
Literatuur over goud- en zilverweging in Nederland d.d. 22-05-2018
Archimedes en goud- en zilverweging
Overzicht ijk- en justeermeesters-generaal van het Troois gewicht in de Nederlanden
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Lenaert van de(r) Gheere (III)
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Lenard of Lenaert van de(r) Gheere (IV)
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Gerrit G(h)eens of Gérard Guens (II)
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Roelof Woutersz van der Schure
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Johannes Andries Groengraft
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Abraham Groengraft
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Jacob l’Admiral
Instructie voor Jacob l’Admiral d.d. 1 mei 1750
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Pieter Jacob le Cointe
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Stephanus Gerardus Nagel
IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Theodorus Antonius Nagel
De jaarletters van de ijk- en justeermeesters-generaal in de Noordelijke Nederlanden
Ordonnantie op ’t Troys of Swaer Gewichte Groningen 1701 collectie W
Troois gewicht 1; het ontstaan, de oorsprong, van het Frans en het Hollands Troois gewicht
Troois gewicht 2; de ontwikkeling van het Hollands Troois, het Keuls en het Brabants gewicht in Amsterdam
Troois gewicht 3; de ontwikkeling van het Hollands Troois gewicht in de Nederlanden
Troois gewicht 4; de Trooise gewichten
Troois gewicht 4a; Waarom zou men azen snoeien?
Troois gewicht 5; het gebruik van Trooise gewichten tijdens de Franse overheersing (1810-1813)
Troois gewicht 6; het Groot Pijlgewicht; de Franse dormant
Troois gewicht 7; de oude Hollandse dormant van 4 mark uit 1510
Troois gewicht 7a; Welke Nederlandse dormant werd in 1529 met het Groot Pijlgewicht geverifieerd?
De Nederlandse ijkmerken vanaf 1820-heden
Metriek gewicht 1; Wet 21-08-1816 S34, het metrieke stelsel
Metriek gewicht 2; Besluit 29-03-1817 S15, vaststelling van benamingen
Metriek gewicht 3; Besluit 30-11-1817 S31, toepassing wet 21-08-1816 op het medicinaal gewicht
Metriek gewicht 3a; Besluit 21-10-1819 S52; regeling medicinaal gewicht
Metriek gewicht 4; Besluit 06-03-1819 S8, invoering van het metrieke stelsel
Metriek gewicht 5; Besluit 08-06-1819 S37, gedaante, stof en samenstelling gewichten
Metriek gewicht 6; Besluit 28-09-1819 S49, eerste uitgifte, verificatie en ijking gewichten
Metriek gewicht 7; Besluit 18-12-1819 S58, invoering nieuwe gewichten
Metriek gewicht 8; Besluit 08-11-1820 S24, tijdstip verplicht gebruik nieuwe gewichten
Metriek gewicht 9; Besluit 20-12-1821 S24, instructie ijkers m.b.t. goud- en zilverweging
Metriek gewicht 10; Besluit 18-12-1822 S52, verbod afgeschafte gewichten
Metriek gewicht 11; Besluit 16-08-1823 S32, benamingen in officiële stukken
Metriek gewicht 12; Besluit 03-04-1826 S16, verdere invoering van het eenvormig stelsel van maten en gewichten
Metriek gewicht 13; Besluit 30-03-1827 S13, nadere bepalingen op de jaarlijkse herijk
Metriek gewicht 14; Besluit 02-04-1829 S6, tegengaan misbruiken betreffende nieuwe gewichten
Metriek gewicht 15; Besluit 26-01-1839 S3, nieuwe indeling ressorten arrondissementsijkers
Metriek gewicht 16; Besluit 12-04-1839 S13, over de nieuwe standaarden
Metriek gewicht 17; Besluit 11-12-1842 S25, op 01-01-1843 vervallen Belgische wetten in Limburg
Metriek gewicht 18; Besluit 30-08-1843 S11, over de examens van de arrondissementsijkers
Metriek gewicht 19; Aanwijzing arresten van de Hoge Raad
Dispositie van 30-01-1823 over het gebruik van de nieuwe gewichten in de goud- en zilverhandel collectie W
Metriek gewicht 20a; Wet 07-04-1869 S57, H I. Van maten, gewichten enz., art. 1-13
Metriek gewicht 20b; Wet 07-04-1869 S57, H II. Van de ijk, art. 14-21
Metriek gewicht 20c; Wet 07-04-1869 S57, H III. Van het toezicht, art. 22-27
Metriek gewicht 20d; Wet 07-04-1869 S57, Hoofdstuk IV. Strafbepalingen, art. 28-36
Metriek gewicht 20e; Wet 07-04-1869 S57, Hoofdstuk V. Overgangsbepalingen, art. 37-44
Metriek gewicht 20f; Besluit 09-11-1869 S167, over de ijkmerken
Metriek gewicht 20g; Besluit 18-11-1870 S178, IJkwet 1869 S57 is van toepassing op medicinale gewichten
Het verschil tussen massa en gewicht
De oorsprong van het karaat; de Ceratoniazaden
Het verschil tussen de bankgulden van de Amsterdamse Wisselbank en de courante gulden
De gouden, zilveren en de dubbele standaard
De gouden, zilveren en dubbele standaard in Nederland; 1816-1936
Het systeem van Bretton Woods (1944)
De eerste goudzending die in de oorlogsjaren1914-1918 vanuit Engeland door DNB werd ingevoerd
De gelijkarmige balans en haar benamingen
Paulus Dorsman; meester balansenmaker
De Generaliteits- of Statenleeuw in de Hollandse tuin op de balans van Paulus Dorsman uit 1742
De ijk van weegwerktuigen in Nederland
Het schoonmaken van ijzeren balansen
Het schoonmaken van bronzen en messing gewichten

IJk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht Lenaert van de(r) Gheere (III)

Als de Yker ziet dat het gewigt
Zoo min te zwaar is als te ligt,
Slaat hij een letter in het pond,
Ten blijk dat hij het deugdlijk vond.

Lenaert van de(r) Gheere (III) was in eerste instantie ijk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht over de Verenigde Zeventien Provinciën en later over het gehele gewest Holland en West-Friesland.

 
Geboren
Onbekend


Overleden
Vóór 1598 te Amsterdam


In functie
1578-1585                    over de Verenigde Zeventien Provinciën

1586 tot vóór 1598       over Holland en West-Friesland

Benoemingen
Lenaert van de(r) Gheere (III) werd na het overlijden van Leonhard van de(r) Gheere (I) op 03-02-1578 door Koning
Philips II benoemd tot ijk- en justeermeester van het Troois gewicht over de Verenigde Zeventien Provinciën. Deze functie oefende hij uit tot 1585.                  


Op 11-09-1586 verzocht hij de Raden en Generaal-meesters van de Munt om zijn ambt te Amsterdam te mogen voortzetten. Daarop werd gunstig beschikt zodat hij toen werd aangesteld als eerste ijk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht over het gehele gewest Holland en West-Friesland, een functie die hij tot zijn overlijden vóór 1598 uitoefende.

Merk
Als ijk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht in de Zuidelijke Nederlanden:

LVG wel of niet met een jaartal en de hand uit het wapen van de stad Antwerpen waar hij resideerde.
Van hem zijn ook muntgewichten uit 1581 en 1583, ook voor zilveren munten, bekend.

Als ijk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht over Holland en West-Friesland:
het wapen van het Graafschap Holland; een gelobd wapenschild met daarin een ongekroonde, naar links klimmende leeuw met een naar buiten gekrulde staart, zonder zwaard en pijlenbundel, zonder initialen en ook zonder dat daaronder een hoofdletter L werd afgeslagen.

Noot
Een gelobd wapenschild is een wapenschild voorzien van ondiepe insnijdingen met een ronde rand.

Op de bovenkant van de Zeeuwse Dormant uit 1612 (Collectie De Nederlandsche Bank te Amsterdam) staat een het wapen van het Graafschap Holland; een gelobd wapenschild met daarin een ongekroonde, naar links klimmende leeuw met een naar buiten gekrulde staart, zonder zwaard en pijlenbundel en zonder initialen. De hoofdletter L is niet onder het wapen van het Graafschap Holland maar onder de Franse of Trooise lelie afgeslagen.

Het merk zonder de letter L is het merk van Lenaert van de(r) Gheere III. 
De Zeeuwse Dormant werd in 1589 (het cijfer 89 is op het deksel afgeslagen) door Lenaert van de(r) Gheere III geijkt. Hij was immers vanaf 1586 tot vóór 1598 de eerste ijk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht over het gehele gewest Holland en West-Friesland.


De Letter L onder de Franse of Trooise lelie is vermoedelijk in 1612 door Lenard of Lenaert van de(r) Gheere (IV) afgeslagen toen hij de Zeeuwse Dormant in opdracht van de Staten van Zeeland justeerde naar de Oude (Hollandse) Dormant uit 1554. Normaliter werd de letter L onder het merk van Lenaert van de(r) Gheere III afgeslagen.

Op een Sluitgewicht van 16 Troois pond uit de collectie van het Rijksmuseum te Amsterdam staat het wapen van het Graafschap Holland; een gelobd wapenschild met daarin een ongekroonde, naar links klimmende leeuw met een naar buiten gekrulde staart, zonder zwaard en pijlenbundel en zonder initialen met daaronder een hoofdletter L. Dat is het merk van Lenard van de Gheere (IV), in functie van 1604-1621, omdat dit merk kort bij het jaartal 1614 is afgeslagen. 

Verdere gegevens
Lenaert van de(r) Gheere (III) was afkomstig uit de stad Antwerpen in de Zuidelijke Nederlanden en was een kleinzoon van Leonhard van de(r) Gheere (I) die op 19-08-1523 door keizer Karel V was benoemd tot ijk- en justeermeester-generaal van het Troois gewicht in de Zuidelijke Nederlanden. 


In 1584 woonde hij in het huis In de Gulden Balanche aan de oostzijde van de Doornickstraat in Antwerpen.

Vanaf 1578 tot net na de val van Antwerpen in 1585 resideerde hij te Antwerpen.

Tussen 1581 en 1585 resideerde hij ook te Middelburg en was daar balansmeester van de Zeeuwse munt waarvoor hij onder meer een grote goudbalans leverde.

Na de val van Antwerpen in 1585 vluchtte hij naar Middelburg, waar hij al vroeger zakelijke relaties had met de Munt. Vrij snel daarna, in 1586, vestigde hij zich in Amsterdam, waar hij tot 1597 verbleef. 


In 1610 verkopen de kinderen van Lenaert van de(r) Gheere (III) het huis aan W. van Langenbergh.


Van zijn hand zijn ook muntgewichtdozen bekend uit de periode 1586-1598.


Hij vervaardigde ook ronde loden muntgewichten voor zilveren munten.

Foto’s: Webmuseum goudenzilverweging.nl  /  Een afbeelding uit: Ambachten, neringen en bedrijven, Alphabetisch voorgesteld aan de jeugd. Haarlem Erven J. Bohn. z.j.